Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθορίζοντας νέους και αυστηρότερους κανόνες για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης σε όλη τη χώρα.
Το νέο πλαίσιο διευρύνει τις περιοχές στις οποίες αποκλείεται η εγκατάσταση έργων, με βασική προτεραιότητα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς, του τοπίου και των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και την ενεργειακή μετάβαση της χώρας έως το 2050.
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ αντικαθιστά το αντίστοιχο πλαίσιο του 2008 και διαμορφώθηκε μετά από δημόσια διαβούλευση, στην οποία συμμετείχαν θεσμικοί και κοινωνικοί φορείς, επιστημονικοί και επιχειρηματικοί εκπρόσωποι, αλλά και πολίτες.
Τι προβλέπεται για τα φωτοβολταϊκά
Για τα νέα φωτοβολταϊκά θεσπίζονται αυστηρότεροι περιορισμοί και συγκεκριμένες ζώνες αποκλεισμού. Μεταξύ άλλων, δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους σε περιοχές Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, υγροτόπους Ramsar, εθνικούς δρυμούς, αισθητικά δάση, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και προστατευόμενες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς.
Εξαιρούνται επίσης περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες, Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης.
Παράλληλα, τίθεται ανώτατο όριο στην κάλυψη γης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, το οποίο σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας δεν μπορεί να ξεπερνά το 1,5% της συνολικής έκτασης.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση προστέθηκαν επιπλέον περιοχές αποκλεισμού, μεταξύ των οποίων ιστορικοί τόποι, αρχαία και νεότερα μνημεία, καθώς και περιοχές με πηγές υδροληψίας για ανθρώπινη κατανάλωση.
Ειδικοί κανόνες προβλέπονται και για τα πλωτά φωτοβολταϊκά, με περιορισμούς σε καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, αγκυροβόλια και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα.
Αυστηρότεροι κανόνες και για τα αιολικά
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Το νέο πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένες περιοχές όπου δεν επιτρέπεται η ανάπτυξή τους.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Αττική και η Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, υγρότοποι Ramsar, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, πυρήνες εθνικών δρυμών και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης.
Περιορισμοί τίθενται επίσης σε μικρά νησιά, σε ορισμένες εκτός σχεδίου τουριστικές περιοχές, σε ενεργές λατομικές και μεταλλευτικές ζώνες, σε Περιοχές Άνευ Δρόμων και σε ακτές κολύμβησης.
Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura 2000, η εγκατάσταση αιολικών σταθμών θα επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εφόσον το αιολικό δυναμικό της περιοχής ξεπερνά τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Ειδικές προβλέψεις για τα νησιά
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον νησιωτικό χώρο. Για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών θα απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, ώστε να αξιολογούνται το μέγεθος του έργου, ο χαρακτήρας της περιοχής και οι επιπτώσεις στις θέες και στο τοπίο.
Το ανώτατο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Παράλληλα, προβλέπεται υπό προϋποθέσεις η δυνατότητα αξιοποίησης περιοχών με υψηλό τοπικό αιολικό δυναμικό, ακόμη και όταν ο μέσος όρος στην αντίστοιχη Δημοτική Ενότητα είναι χαμηλός.
Ρυθμίσεις και για τις υπόλοιπες μορφές ΑΠΕ
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά. Επικαιροποιεί τους κανόνες και για άλλες τεχνολογίες, όπως το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, η βιομάζα, η γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και πιο σύγχρονου συστήματος χωροταξικού σχεδιασμού, που θα επιτρέπει την ανάπτυξη των ΑΠΕ με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο επιχειρεί να συνδυάσει την ενεργειακή μετάβαση και την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας με σαφείς κανόνες και αυξημένες δικλείδες προστασίας για τις τοπικές κοινωνίες.
Όπως επισημαίνεται από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, η αξιοποίηση του ηλιακού και αιολικού δυναμικού της χώρας αποτελεί στρατηγική επιλογή, η οποία θα πρέπει να προχωρήσει με οργανωμένο σχεδιασμό και σεβασμό στο περιβάλλον και τον χώρο.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
