Μια εποικοδομητική παρουσίαση πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Περιφέρεια Κρήτης από το ΙΝΖΕΒ (Ινστιτούτο ΖΕΒ, μη κερδοσκοπική περιβαλλοντική οργάνωση) με θέμα την ανθεκτικότητα των κατοικιών και των τοπικών κοινωνιών απέναντι στις φυσικές καταστροφές και την κλιματική κρίση. Ο τίτλος της έρευνας είναι: «Βοηθώντας τα νοικοκυριά να γίνουν ανθεκτικά στην πληττόμενη από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα Ελλάδα».
Η έρευνα παρουσιάστηκε πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό στο Αρκαλοχώρι και τρία χρόνια μετά τις πλημμύρες στη Θεσσαλία. Καταγράφει τις εμπειρίες των πληγέντων, τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν και προτείνει παρεμβάσεις για ασφαλέστερες και πιο ανθεκτικές κατοικίες.
Η κλιματική κρίση και η ανάγκη για ανθεκτικές κατοικίες
Αφορμή για το συγκεκριμένο έργο ήταν η ανάγκη να γίνει καλύτερα κατανοητή η κλιματική κρίση, η οποία αποτελεί πλέον μια διαρκή πραγματικότητα που επηρεάζει την καθημερινότητα, τις οικογένειες, τις τοπικές κοινωνίες αλλά και τις κατοικίες μας με διαφορετικούς τρόπους.
Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΙΝΖΕΒ, Αλίς Κοροβέση, εξήγησε ότι η έρευνα ξεκίνησε πριν από ενάμιση χρόνο και βασίστηκε σε κοινωνική έρευνα πεδίου. Όπως ανέφερε, στόχος είναι να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο οι ευρωπαϊκές πολιτικές μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των κτιρίων. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι χρειάζεται να εμπλουτιστεί η λογική του Συμφώνου για το Κλίμα, ώστε να γίνει κατανοητή σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Όπως είπε, όταν η κοινωνία κατανοήσει το πρόβλημα, θα μπορέσει και να διεκδικήσει αποτελεσματικότερες πολιτικές. «Η διαδικασία αυτή μετατρέπει τη γνώση σε κατανόηση και την επιστημονική γνώση σε κοινωνική απαίτηση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι επισημάνσεις του Γιάννη Αναστασάκη
Ο Γιάννης Αναστασάκης, εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κρήτης, πολιτικός μηχανικός και μέχρι πρότινος Αντιπεριφερειάρχης Κλιματικής Αλλαγής, ανέφερε ότι βασικός στόχος είναι οι πολίτες να κατανοήσουν τι προκύπτει από την επιστημονική γνώση, ποια είναι τα περιθώρια δράσης και τι μπορεί να γίνει στην πράξη. Διαφορετικά, όπως είπε, θα παραμένουμε θεατές των αλλαγών, θα ερχόμαστε αντιμέτωποι με ολοένα και συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα χωρίς να γνωρίζουμε πώς να αντιδράσουμε και θα παρακολουθούμε τις μεταβολές στο φυσικό περιβάλλον χωρίς τα κατάλληλα εργαλεία αντιμετώπισης.
Ο κ. Αναστασάκης αναφέρθηκε ιδιαίτερα και στην αποκατάσταση των κτιρίων στο Αρκαλοχώρι. Έφερε ως παράδειγμα την κατάρρευση του Ιερού Ναού του Προφήτη Ηλία, όπου έχασε τη ζωή του ένας άνθρωπος κατά τον σεισμό, επισημαίνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις έγιναν ουσιαστικές παρεμβάσεις, ενώ σε πολλές άλλες οι αποκαταστάσεις δεν προχώρησαν με τον ίδιο τρόπο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στα προγράμματα «Εξοικονομώ», υποστηρίζοντας ότι μέρος των διαθέσιμων πόρων θα μπορούσε να κατευθυνθεί στην προστασία και τη στήριξη των σεισμόπληκτων.
Αρκαλοχώρι και Θεσσαλία: διαφορετικές καταστροφές, κοινές πληγές
Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Αρκαλοχώρι και τη Θεσσαλία ανέδειξε σημαντικές διαφορές ως προς τα χαρακτηριστικά των δύο περιοχών, αλλά και πολλές κοινές προκλήσεις. Κυρίαρχη κοινή εμπειρία ήταν η απώλεια της κατοικίας.
Στην Κρήτη, σε σχετική ερώτηση για το κατά πόσο οι πληγέντες είναι ικανοποιημένοι από τη μέχρι σήμερα αντιμετώπιση της Πολιτείας, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό απάντησε «καθόλου». Παράλληλα, τόσο στην Κρήτη όσο και στη Θεσσαλία, η πλειονότητα των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει τον τόπο κατοικίας της, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.
Κοινό εύρημα και στις δύο περιοχές ήταν επίσης η αίσθηση ότι το κράτος δεν έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ουσιαστική στήριξη των πληγέντων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα βίντεο με μαρτυρίες κατοίκων και τοπικών φορέων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας, δύο λέξεις κυριάρχησαν: «κράτος» και «τραύμα», αποτυπώνοντας το βαρύ ψυχολογικό και κοινωνικό φορτίο που εξακολουθούν να βιώνουν οι πληγέντες.
Οι προτάσεις πολιτικής και το επόμενο βήμα
Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη διαμορφώσει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, οι οποίες θα παρουσιαστούν σε ειδική εκδήλωση στην Αθήνα. Στόχος είναι τα συμπεράσματα της έρευνας να φτάσουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες και να αποτελέσουν εργαλείο για τη χάραξη αποτελεσματικών πολιτικών.
Όπως επισημάνθηκε, δεν πρόκειται απλώς για μια ερευνητική καταγραφή, αλλά για μια προσπάθεια βαθύτερης κατανόησης του τι σημαίνει για έναν άνθρωπο να προσπαθεί να ξαναχτίσει όχι μόνο το σπίτι του, αλλά και την αίσθηση της ασφάλειας και της οικειότητας που αυτό του προσφέρει.
Ρεπορτάζ: Ειρήνη Αντωνάκη
