Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος στρέφεται σήμερα το ενδιαφέρον, καθώς συζητούνται οι προτάσεις που αφορούν τα άρθρα 89 και 90, με βασικό αντικείμενο τις σχέσεις εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και το φαινόμενο της λεγόμενης «περιστρεφόμενης πόρτας», δηλαδή της μετάβασης δικαστικών λειτουργών σε κυβερνητικές ή άλλες δημόσιες θέσεις αμέσως μετά την αποχώρησή τους από το δικαστικό σώμα.
Οι αλλαγές που προτείνονται στο άρθρο 89
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση του άρθρου 89 προβλέπει δύο βασικές παρεμβάσεις. Από τη μία πλευρά, δίνεται η δυνατότητα ανάθεσης ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς, έπειτα από απόφαση της Βουλής και σύμφωνα με όσα θα ορίζει ο νόμος.
Παράλληλα, εισάγεται χρονικός περιορισμός για τη συμμετοχή πρώην δικαστικών λειτουργών στην πολιτική και στις ανεξάρτητες αρχές. Συγκεκριμένα, δεν θα επιτρέπεται να αναλαμβάνουν οποιαδήποτε κυβερνητική θέση ή να διορίζονται σε ανεξάρτητες αρχές πριν περάσουν τουλάχιστον τρία χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.
Τι αλλάζει στις προαγωγές των ανώτατων δικαστών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 90, που αφορά τη διαδικασία επιλογής των ανώτατων δικαστών.
Με το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο, οι πρόεδροι και οι αντιπρόεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου επιλέγονται με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου. Αν και τα τελευταία χρόνια θεσπίστηκε η δυνατότητα των ίδιων των δικαστικών λειτουργών να εκφράζουν γνώμη μέσω μυστικής ψηφοφορίας, η τελική απόφαση εξακολουθεί να λαμβάνεται από την κυβέρνηση.
Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προβλέπει ότι η αρμοδιότητα αυτή θα μεταφερθεί σε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία θα επιλέγει για κάθε θέση έναν από τρεις υποψηφίους που θα προτείνονται από τις ολομέλειες των αντίστοιχων δικαστηρίων.
Μάλιστα, η πρόταση δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή των προέδρων και αντιπροέδρων των ανώτατων δικαστηρίων, αλλά επεκτείνεται γενικότερα στις προαγωγές των ανώτατων δικαστών.
Οι προβληματισμοί που διατυπώνονται
Η προτεινόμενη αλλαγή έχει ήδη προκαλέσει συζήτηση ως προς το κατά πόσο ενισχύει πραγματικά την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Όσοι διατυπώνουν επιφυλάξεις επισημαίνουν ότι, παρότι αφαιρείται η αρμοδιότητα από την κυβέρνηση, αυτή μεταφέρεται ουσιαστικά στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία μέσω της ειδικής επιτροπής της Βουλής. Κατά συνέπεια, υποστηρίζουν ότι η πολιτική επιρροή ενδέχεται να μην εξαλειφθεί, αλλά απλώς να αλλάξει μορφή, γεγονός που διατηρεί ανοιχτή τη συζήτηση για το κατά πόσο διασφαλίζεται πλήρως η θεσμική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
