Σε νέα εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, εντάσσοντας επιπλέον ποσά ύψους 6 δισ. ευρώ στην κατηγορία των «ανεπίδεκτων είσπραξης» μέχρι το τέλος του 2026.
Σύμφωνα με το επιχειρησιακό της σχέδιο, η συντριπτική πλειονότητα των οφειλών που θα μεταφερθούν αφορά μεγάλες υποθέσεις, καθώς περίπου 5,8 δισ. ευρώ προέρχονται από χρέη άνω του 1,5 εκατ. ευρώ ανά οφειλέτη, ενώ μόλις 200 εκατ. ευρώ σχετίζονται με μικρότερες οφειλές.
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Μάρτιος 2026), το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση ανέρχεται σε 114,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 35,2 δισ. ευρώ –δηλαδή το 30,8%– έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης. Με την προσθήκη των νέων ποσών, το συνολικό ύψος αναμένεται να φτάσει τα 41,2 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας το 36% του συνόλου.
Ως ανεπίδεκτες χαρακτηρίζονται οι οφειλές για τις οποίες έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα μέσα είσπραξης και τα αναγκαστικά μέτρα, χωρίς αποτέλεσμα, ακόμη και μετά από πολυετείς προσπάθειες των αρμόδιων αρχών.
Προϋποθέσεις και κριτήρια
Το ισχύον πλαίσιο, όπως καθορίζεται από τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, προβλέπει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό αυτό. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση ελέγχων χωρίς εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων, η διαπίστωση αντικειμενικής αδυναμίας είσπραξης, καθώς και η άσκηση –όπου απαιτείται– ποινικών διώξεων ή η αδυναμία άσκησής τους.
Απαραίτητη είναι επίσης η σύνταξη ειδικής, αιτιολογημένης έκθεσης από αρμόδιο ελεγκτή, που επιβεβαιώνει ότι πληρούνται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.
Με τις αλλαγές που έγιναν το 2025, τα κριτήρια διευρύνθηκαν, επιτρέποντας τον χαρακτηρισμό οφειλών ως ανεπίδεκτων ακόμη και σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, υπό αυστηρούς περιορισμούς. Συγκεκριμένα, η αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5% της βασικής οφειλής και σε κάθε περίπτωση τα 100.000 ευρώ, ενώ για την κινητή περιουσία τίθεται όριο 30.000 ευρώ.
Σε περιπτώσεις όπου η συνολική περιουσία υπερβαίνει τα 100.000 ευρώ, μπορεί να χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτο μόνο το μέρος της οφειλής που απομένει μετά την αφαίρεση ποσού ίσου με το διπλάσιο της αξίας των περιουσιακών στοιχείων.
Ειδική μεταχείριση προβλέπεται επίσης για επιχειρήσεις που βρίσκονται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε εκκαθάριση ή πτώχευση, καθώς και για οφειλές αποβιωσάντων χωρίς περιουσία και χωρίς αποδοχή κληρονομιάς από τους κληρονόμους.
Δεν συνεπάγεται διαγραφή
Ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν σημαίνει και διαγραφή της. Τα ποσά καταχωρίζονται σε ειδικά βιβλία για διάστημα δέκα ετών και επανεξετάζονται μετά την παρέλευση αυτού του χρονικού ορίου.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αναστέλλεται η παραγραφή των οφειλών, ενώ οι οφειλέτες δεν μπορούν να λάβουν φορολογική ενημερότητα – παρά μόνο σχετική βεβαίωση οφειλής.
Παράλληλα, το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλει δεσμεύσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδυτικά προϊόντα και θυρίδες, καθώς και να επανενεργοποιήσει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή συμψηφισμούς, εφόσον προκύψουν νέα περιουσιακά στοιχεία ή αλλάξει η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
