Γράφει η Ειρήνη Αντωνάκη
Με αφορμή την υφιστάμενη υποδομή βιολογικών καθαρισμών στην ευρύτερη περιοχή του Αρκαλοχωρίου και κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι επιμέρους κοινότητες πρόκειται να ενταχθούν στο νέο σύστημα διαχείρισης λυμάτων που θα εξυπηρετεί το υπό κατασκευή αεροδρόμιο Καστελίου, μίλησε στο Θέμα Κρήτης ο Νίκος Φραγκάκης, τεχνικός διευθυντής της ΔΕΥΑ Μινώα Πεδιάδας. Μέσα από το συγκεκριμένο θέμα αναδεικνύεται ένα ιδιαίτερα σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα που προκύπτει από τον υφιστάμενο σχεδιασμό.
Υποδομές που υπάρχουν στο Μινώα Πεδιάδας:
Ο κ. Φραγκάκης εξήγησε ότι ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας διαθέτει σήμερα ένα σύνολο υποδομών επεξεργασίας λυμάτων, καθώς λειτουργούν συνολικά έξι βιολογικοί καθαρισμοί. Ο βιολογικός καθαρισμός του Αρκαλοχωρίου εξυπηρετεί το Αρκαλοχώρι, τον πρώην οικισμό Γάσι και μέρος του Αρχοντικού, ενώ άλλες εγκαταστάσεις, όπως του Καστελίου και του Θραψανού, καλύπτουν τις ανάγκες διαφορετικών οικισμών της περιοχής.
Αεροδρόμιο Καστελίου: Βιολογικός καθαρισμός και ζητήματα ανταποδοτικότητας:
Ο κ. Φραγκάκης ανέφερε ότι στο πλαίσιο της κατασκευής του νέου αεροδρομίου Καστελίου προβλέπεται η δημιουργία σύγχρονου συστήματος βιολογικού καθαρισμού με αυξημένες δυνατότητες επεξεργασίας λυμάτων. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα ως προς το ακριβές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου, με εκτιμήσεις να τοποθετούν την έναρξη λειτουργίας γύρω στο 2028.
Ζητήματα που αφορούν την ανταποδοτικότητα προς την τοπική κοινωνία και τον αγροτικό τομέα δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της ΔΕΥΑΜΠ, αλλά ρυθμίζονται μέσω αποφάσεων του Δήμου και των σχετικών συμβάσεων.
16 οικισμοί στο νέο σύστημα επεξεργασίας λυμάτων του αεροδρομίου:
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, συνολικά δεκαέξι οικισμοί πρόκειται να συνδεθούν με τον βιολογικό καθαρισμό του αεροδρομίου. Από αυτούς, δώδεκα είναι υφιστάμενοι οικισμοί που σήμερα εξυπηρετούνται από άλλες εγκαταστάσεις, όπως το Καστέλι, η Πολυθέα, το Διαβαϊδέ, το Σκλαβεροχώρι, το Γαλενιανό, οι Απόστολοι, το στρατιωτικό αεροδρόμιο, καθώς και το Θραψανό και οι Ζωφόροι.
Παράλληλα, τέσσερις επιπλέον οικισμοί, συγκεκριμένα ο Ευαγγελισμός, η Αγία Παρασκευή, το Λιλιανό και τα Ρουσοχώρια, οι οποίοι δεν διαθέτουν σήμερα δικό τους βιολογικό καθαρισμό, θα ενταχθούν επίσης στο νέο σύστημα.
Κατάργηση βιολογικών Καστελίου και Θραψανού:
Η υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού συνεπάγεται την κατάργηση υφιστάμενων εγκαταστάσεων, καθώς οι βιολογικοί καθαρισμοί του Καστελίου και του Θραψανού θα πάψουν να λειτουργούν, με τη λειτουργία τους να αντικαθίσταται από τον κεντρικό βιολογικό καθαρισμό του αεροδρομίου.
Ιδιαίτερα ο βιολογικός του Καστελίου, ο οποίος βασίζεται σε φυσικά συστήματα επεξεργασίας, παρουσιάζει ήδη δυσκολίες ως προς την επάρκεια και την αποτελεσματικότητά του.
Κίνδυνος ρύπανσης πόσιμου νερού από τον νέο βιολογικό:
Ο κ. Φραγκάκης επισήμανε τις ανησυχίες που προκαλεί η τελική διάθεση των επεξεργασμένων λυμάτων του νέου βιολογικού καθαρισμού. Σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές μελέτες, προβλέπεται η διοχέτευσή τους σε πηγάδια και γεωτρήσεις της περιοχής, δηλαδή στον υδροφόρο ορίζοντα.
Η πρακτική αυτή θεωρείται προβληματική, καθώς η περιοχή αποτελεί σημαντική πηγή ύδρευσης για οικισμούς και για το Ηράκλειο μέσω γεωτρήσεων της ΔΕΥΑΗ.
Υπάρχει ανησυχία για πιθανή ρύπανση του πόσιμου νερού σε περίπτωση αστοχίας του συστήματος επεξεργασίας, γεγονός που καθιστά το ζήτημα κρίσιμο για τη δημόσια υγεία. Ως εναλλακτική λύση προτείνεται η αξιοποίηση των επεξεργασμένων λυμάτων για άρδευση, αντί της διάθεσής τους στον υδροφόρο ορίζοντα.
Αίτημα επανεξέτασης του σχεδιασμού από το Υπουργείο:
Εν κατακλείδι, ο κ. Φραγκάκης εξηγεί ότι διατυπώνεται αίτημα για επανεξέταση και τροποποίηση του υφιστάμενου σχεδιασμού από το αρμόδιο Υπουργείο, με στόχο τη διασφάλιση της ποιότητας των υδάτινων πόρων και την προστασία της τοπικής κοινωνίας.
Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη ευρύτερης ενημέρωσης και ενεργοποίησης των αρμόδιων φορέων και της κοινωνίας, δεδομένης της σοβαρότητας του ζητήματος.
