Σοβαρές επιφυλάξεις και έντονη δυσαρέσκεια εκφράστηκαν κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου σχετικά με το υπό διαμόρφωση θεσμικό πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο δήμαρχος, εκπρόσωποι παρατάξεων και δημοτικοί σύμβουλοι στάθηκαν κριτικά απέναντι στο περιεχόμενο του σχεδίου νόμου, επισημαίνοντας ότι, αν και επιχειρεί να βάλει τάξη στο σύνθετο και κατακερματισμένο νομικό τοπίο, δεν προχωρά σε ουσιαστική ενίσχυση των δήμων. Αντιθέτως, όπως υποστηρίχθηκε, ενισχύει την εξάρτησή τους από την κεντρική διοίκηση.
Κατά την έναρξη της διαδικασίας, ο δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός παρουσίασε τα βασικά συμπεράσματα της Διαπαραταξιακής Επιτροπής, αναδεικνύοντας οκτώ κομβικά ζητήματα που θεωρούνται αδιαπραγμάτευτα για την αυτοδιοίκηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται νέες οικονομικές επιβαρύνσεις, η διαχείριση περιβαλλοντικών πόρων, ζητήματα που σχετίζονται με την κλιματική πολιτική, η λειτουργία αναπτυξιακών φορέων, καθώς και παρεμβάσεις του κράτους σε κρίσιμες υποθέσεις των δήμων.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη θεσμοθέτηση νέου τέλους που αντικαθιστά υφιστάμενες επιβαρύνσεις, με τον δήμαρχο να τονίζει ότι μετακυλίεται στους δήμους ρόλος φοροεισπρακτικού μηχανισμού χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση χρηματοδότησης. Παράλληλα, επανέλαβε το αίτημα για αύξηση των κονδυλίων που κατευθύνονται στους δήμους για περιβαλλοντικές δράσεις, ενώ ζήτησε τα έσοδα από την κλιματική επιβάρυνση να επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες.
Ανησυχία εκφράστηκε και για το μέλλον των αναπτυξιακών δομών των δήμων, καθώς εκτιμάται ότι η εξομοίωσή τους με κρατικούς φορείς θα περιορίσει την ευελιξία τους. Επιπλέον, προβληματισμός προκλήθηκε από τις αλλαγές στον τρόπο εποπτείας των ΟΤΑ, με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων σε νέους ελεγκτικούς μηχανισμούς να εγείρει ερωτήματα για τη λειτουργικότητα και την αυτονομία τους.
Έντονη κριτική ασκήθηκε και σε διάταξη που προβλέπει την υποχρεωτική εμπλοκή του κράτους σε δικαστικές υποθέσεις που αφορούν εργαζομένους στους δήμους, με την τοπική αρχή να ζητά την απόσυρσή της. Παράλληλα, εκφράστηκε αντίθεση σε ρυθμίσεις που, όπως ειπώθηκε, αποδυναμώνουν τον ρόλο των Δημοτικών Συμβουλίων, περιορίζοντάς τα σε γνωμοδοτικό χαρακτήρα.
Αναφορικά με τις αλλαγές στον τρόπο εκλογής, ο δήμαρχος έκανε λόγο για ένα πολύπλοκο σύστημα που ενσωματώνει εναλλακτική ψήφο, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το κατά πόσο αποτυπώνεται με σαφήνεια η λαϊκή βούληση.
Στις τοποθετήσεις που ακολούθησαν, οι επικεφαλής των παρατάξεων κινήθηκαν στο ίδιο κλίμα. Ο Μιχάλης Καραμαλάκης τόνισε την ανάγκη για ένα σύγχρονο πλαίσιο που θα σέβεται την ανεξαρτησία των δήμων, ενώ η Μαρία Καναβάκη χαρακτήρισε το σχέδιο κατώτερο των προσδοκιών. Από την πλευρά της Λαϊκής Συσπείρωσης, ο Δημήτρης Δουλουφάκης απέρριψε συνολικά την πρόταση, σημειώνοντας και την απουσία της παράταξης από τη σχετική επιτροπή.
Η ανεξάρτητη σύμβουλος Αντιγόνη Ανδρεάκη υπογράμμισε ότι το διακύβευμα δεν είναι απλώς τεχνικό, αλλά βαθιά πολιτικό: αν δηλαδή οι δήμοι θα αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο στη δημοκρατία και την ανάπτυξη ή θα συνεχίσουν να λειτουργούν υπό στενή κρατική επιτήρηση. Όπως σημείωσε, το προτεινόμενο πλαίσιο μπορεί να απλοποιεί διαδικασίες, αλλά δεν οδηγεί σε πραγματική αναβάθμιση της αυτοδιοίκησης.
