Αποζημιώσεις στους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης διεκδικεί η Περιφέρεια Κρήτης. Είναι ένα παλιό και ανικανοποίητο αίτημα μέχρι σήμερα, που στηρίζεται σε νεότερα στοιχεία τα οποία και έχουν συλλεχθεί μέσα από μια εμπεριστατωμένη μελέτη των αρμοδίων υπηρεσιών.
Συγκεκριμένα, ο φάκελος ολοκληρώθηκε και πλέον έχει σταλεί στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά με επιστολή που του απέστειλε ο περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης.
Σε αυτήν φαίνεται ξεκάθαρα η ζημιά που έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια, με τον νομό Λασιθίου να βρίσκεται στη χειρότερη θέση. Η Περιφέρεια Κρήτης ζητεί την άμεση εξέταση και ενεργοποίηση των διαδικασιών αποζημίωσης των πληγέντων ελαιοπαραγωγών, μέσω των αρμόδιων μηχανισμών κρατικής ενίσχυσης.
Όπως αποδεικνύεται από τη μελέτη με τίτλο «Αποτίμηση μειωμένης παραγωγής στην ελαιοκαλλιέργεια της Κρήτης για το έτος 2025-2026», η οποία εκπονήθηκε από την Ειδική Επιστημονική Ομάδα Εργασίας της Περιφέρειας, η δραστική μείωση της παραγωγής δεν οφείλεται σε μεμονωμένους παράγοντες αλλά σε εξωγενείς και μη ελεγχόμενες κλιματικές συνθήκες.
Σημαντικά επιστημονικά δεδομένα
Σύμφωνα με όσα επισήμως έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, μέσα στον εν λόγω φάκελο περιλαμβάνονται πολύ σημαντικά επιστημονικά δεδομένα, τα οποία και καταλήγουν στα εξής συμπεράσματα:
– Σημειώνεται μειωμένη παραγωγή στις Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Ηρακλείου και Ρεθύμνου, με τη μεγαλύτερη ένταση του προβλήματος να εντοπίζεται στο Λασίθι.
– Η δραστική μείωση δεν συνδέεται με τις ακολουθούμενες καλλιεργητικές πρακτικές.
– Η απώλεια παραγωγής αποδίδεται κυρίως σε σωρευτικό υδατικό στρες μεγάλης διάρκειας.
– Πρόσθετη αρνητική συμβολή προήλθε από το ισχυρό θερινό θερμικό στρες.
– Ειδικότερα στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, η κατάσταση επιβαρύνθηκε από τους πολύ ισχυρούς νότιους ανέμους.
– Η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων εμφάνισε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, διατηρώντας υψηλότερα επίπεδα παραγωγής.
Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης: «Είναι τεκμηριωμένος»
Σε σχετικές δηλώσεις του, ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης υπογράμμισε ότι ο τεκμηριωμένος φάκελος, ο οποίος καταρτίστηκε σε συνεργασία με τα ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα του νησιού, αποτυπώνει την τεράστια απόκλιση της παραγωγής συγκριτικά με τον μέσο όρο της δεκαετίας.
Ο Σταύρος Τζεδάκης τόνισε την επιτακτική ανάγκη στήριξης των αγροτών προκειμένου να καταστούν βιώσιμοι και να συνεχίσουν να καλλιεργούν τα ελαιόδεντρα, ζητώντας παράλληλα την αναπροσαρμογή του θεσμικού πλαισίου του ΕΛΓΑ, ώστε να διασφαλίζονται ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
«Η αποκατάσταση του εισοδήματος των παραγωγών κρίνεται απολύτως αναγκαία, όχι μόνο για την επιβίωση των ίδιων των αγροτών αλλά και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ελαιοκαλλιέργειας, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής και εθνικής οικονομίας» είπε χαρακτηριστικά.
Περιμένουν χωρίς να λαμβάνουν
Μέχρι σήμερα γενικότερα η ελαιοκαλλιέργεια της χώρας, αλλά ιδιαίτερα η Κρητική ελαιοκαλλιέργεια είναι απολύτως αδικημένη.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν τη χρονιά του 2019, όταν η ελαιοπαραγωγή της Κρήτης (2019-2020) υποβαθμίστηκε σε βαθμό τεράστιας καταστροφής από τις πολλές, έντονες και πλημμυρικές βροχοπτώσεις που είχαν αρχίσει από τους μήνες του φθινοπώρου και οι ελιές είχαν προσβληθεί σχεδόν στο σύνολό τους από μύκητες και δάκο.
Τότε οι παραγωγοί επέμεναν ότι η μεγαλύτερη καταστροφή προήλθε από το γλοιοσπόριο και ζητούσαν αποζημιώσεις. Όμως η Περιφέρεια Κρήτης, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ελιάς Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, απευθύνθηκε με δείγματα στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, που απάντησε πως επρόκειτο κυρίως για δακοπροσβολή.
