Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό σηματοδοτεί ουσιαστικά μια μεγάλη αλλαγή φιλοσοφίας: από το «τουρισμός παντού και χωρίς όρια» περνάμε σε ένα μοντέλο με κανόνες, όρια και διαφοροποίηση ανά περιοχή.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η χώρα δεν θα αντιμετωπίζεται πλέον ενιαία. Άλλοι κανόνες θα ισχύουν για κορεσμένους προορισμούς όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη ή η Χερσόνησος Ηρακλείου και άλλοι για περιοχές που θέλουν ακόμη τουριστική ανάπτυξη.
Τι αλλάζει στην πράξη:
Μπαίνει για πρώτη φορά επίσημα η έννοια της «φέρουσας ικανότητας», δηλαδή πόσο τουρισμό αντέχει πραγματικά κάθε περιοχή σε νερό, υποδομές, απορρίμματα, δρόμους και φυσικούς πόρους. Μεγάλες επενδύσεις θα πρέπει πλέον να αποδεικνύουν ότι δεν ξεπερνούν τα όρια της περιοχής. Αυστηροποιείται η εκτός σχεδίου δόμηση για νέα ξενοδοχεία. Ανοίγει ο δρόμος για χωρικούς περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. Σε μικρά νησιά και προστατευόμενες περιοχές μπαίνουν πιο σκληροί περιορισμοί.
Οι 5 ζώνες ανάπτυξης:
Η χώρα χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες, Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, Ανεπτυγμένες Περιοχές , Αναπτυσσόμενες Περιοχές, Περιοχές Ενίσχυσης Ανάπτυξης, Περιοχές Υψηλής Ενίσχυσης Ανάπτυξης . Ανάλογα με την κατηγορία θα αλλάζουν: οι επιτρεπόμενες κλίνες, τα κίνητρα, οι περιβαλλοντικοί όροι, οι δυνατότητες νέων επενδύσεων.
Τι σημαίνει για την Κρήτη:
Η Χερσόνησος Ηρακλείου εντάσσεται στις περιοχές υψηλής τουριστικής πίεσης, άρα το μοντέλο μετατοπίζεται: λιγότερη έμφαση στη μαζική επέκταση, περισσότερη στην αναβάθμιση, στις υποδομές, στη βιωσιμότητα και στη διαχείριση φυσικών πόρων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στο μέλλον: νέα μεγάλα ξενοδοχειακά projects θα περνούν πιο αυστηρό έλεγχο, οι νέες κλίνες θα έχουν «ταβάνι», η εκτός σχεδίου ανάπτυξη θα δυσκολεύει περισσότερο, ενώ πιθανόν να υπάρξουν παρεμβάσεις και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις αν διαπιστώνεται υπερφόρτωση. Το μεγάλο στοίχημα ,η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα: στην ανάγκη συνέχισης των επενδύσεων, και στην προστασία των περιοχών που ήδη δείχνουν σημάδια υπερτουρισμού. Για πρώτη φορά το κράτος παραδέχεται έμμεσα ότι το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης έχει φτάσει στα όριά του σε αρκετούς προορισμούς. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο «πόσοι τουρίστες θα έρθουν», αλλά αν οι περιοχές μπορούν να αντέξουν αυτούς που ήδη έρχονται.
