Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πίεση: από τη μία πλευρά η άνοδος στις τιμές της ενέργειας και από την άλλη η αποδυνάμωση του ευρώ έναντι του δολαρίου. Οι δύο αυτοί παράγοντες υπονομεύουν τις προσδοκίες για ισχυρή ανάκαμψη, επηρεάζοντας αρνητικά τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και την ελληνική οικονομία, σε μια περίοδο που υπό κανονικές συνθήκες θα μπορούσε να εξελιχθεί πολύ πιο θετικά.
Οι διεθνείς τιμές ενέργειας διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, με το πετρέλαιο να κινείται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο να ξεπερνά τα 50 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα. Για οικονομίες όπως αυτές της Ευρώπης και της Ελλάδας, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος. Η επιβάρυνση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω της πτώσης της ισοτιμίας του ευρώ, καθώς οι ενεργειακές συναλλαγές πραγματοποιούνται σε δολάρια, ενισχύοντας περαιτέρω το βάρος των εισαγωγών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη αναθεωρούνται προς τα κάτω. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται πιο επιφυλακτική, προβλέποντας ρυθμούς κάτω από το 1%, ακόμη και σε περίπτωση σύντομης διάρκειας της κρίσης. Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει αυξημένος, υπερβαίνοντας τον στόχο του 2%, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διαχείριση της οικονομικής πολιτικής.
Η αβεβαιότητα εντείνεται από τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων, ιδιαίτερα αν επηρεαστούν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να εξετάσει πιο δραστικά μέτρα, όπως η ενεργοποίηση γενικής ρήτρας διαφυγής, αν και προς το παρόν τηρεί στάση αναμονής.
Ένα από τα βασικά σενάρια που προκαλούν ανησυχία είναι αυτό του στασιμοπληθωρισμού: χαμηλή ή οριακή ανάπτυξη σε συνδυασμό με υψηλό πληθωρισμό. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση, καθώς περιορίζει τα περιθώρια αποτελεσματικής παρέμβασης από τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες.
Στην Ελλάδα, οι συνέπειες αυτής της συγκυρίας έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στις προβλέψεις. Η αναπτυξιακή δυναμική για το 2026 εμφανίζεται μειωμένη, με εκτιμήσεις κοντά στο 1,8%–1,9%, έναντι υψηλότερων προσδοκιών που υπήρχαν νωρίτερα. Η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα καθιστά την οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιου είδους διεθνείς αναταράξεις.
Συνολικά, η ευρωπαϊκή και η ελληνική οικονομία κινούνται πλέον σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους και αβεβαιότητας, όπου η πορεία της ενέργειας και των γεωπολιτικών εξελίξεων θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις προοπτικές ανάπτυξης.
Πηγή: capital.gr
