Διαχρονικές και διακομματικές οι ευθύνες, λέει η Νέα Δημοκρατία – Οργανωμένη μεθόδευση συγκάλυψης βλέπει το ΠΑΣΟΚ – Κοινό πόρισμα από ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά
Σε αντίθετες κατευθύνσεις κινούνται τα συμπερασματικά πορίσματα της πλειοψηφίας και της αντιπολίτευσης που κατατέθηκαν στο προεδρείο της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πόρισμα Ν.Δ.
Δεν προέκυψαν, κατά τις εργασίες της Εξεταστικής Επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ποινικές ευθύνες για τους πρώην υπουργούς Μ. Βορίδη και Ελ. Αυγενάκη, αναφέρουν οι βουλευτές της ΝΔ που μετέχουν στην Επιτροπή.
Τονίζουν, παράλληλα, ότι τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στον Οργανισμό δεν είναι συγκυριακά, αλλά διαχρονικά και διακομματικά, ότι η περίοδος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται με σοβαρές ευθύνες ως προς την ορθή εφαρμογή της λεγόμενης «τεχνικής λύσης», και ότι αναδείχθηκαν φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συνδέονται και με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και τον πρόεδρό του, Νίκο Ανδρουλάκη, όπως «οι κουμπάροι του από την Κρήτη».
Σε σχετική ενημέρωση των βουλευτών της ΝΔ που μετέχουν στην Επιτροπή, παρατίθενται συνοπτικά τα βασικά στοιχεία και συμπεράσματα της διαδικασίας:
Διάρκεια και εύρος εργασιών
Η Επιτροπή λειτούργησε επί πέντε μήνες.
Πραγματοποιήθηκαν 50 συνεδριάσεις, συνολικής διάρκειας περίπου 350 ωρών.
Κατέθεσαν 76 μάρτυρες, εκ των οποίων 55 αφορούσαν στην περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.
Η έκταση της διαδικασίας και ο αριθμός των μαρτύρων καταδεικνύουν τη βούληση της κυβερνητικής πλειοψηφίας για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης.
Κεντρικά συμπεράσματα
Η επιλογή της σύστασης Εξεταστικής -και όχι Προανακριτικής- Επιτροπής αποδείχθηκε θεσμικά ορθή. Από τις καταθέσεις κρίσιμων μαρτύρων, όπως του πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Στ. Αραχωβίτη, καθώς και της κυρίας Π. Τυχεροπούλου, δεν προέκυψαν ποινικές ευθύνες για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη.
Τα προβλήματα που εντοπίστηκαν στον Οργανισμό δεν είναι συγκυριακά, αλλά διαχρονικά και διακομματικά.
Η περίοδος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ συνδέεται με σοβαρές ευθύνες ως προς την ορθή εφαρμογή της λεγόμενης «τεχνικής λύσης».
Αναδείχθηκαν φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων προσώπων που συνδέονται και με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής και τον πρόεδρό του, Νίκο Ανδρουλάκη, όπως οι κουμπάροι του από την Κρήτη.
Μη στοιχειοθέτηση ποινικών ευθυνών πολιτικών προσώπων
- Αποδείχθηκε ότι ο κ. Βορίδης ουδέποτε παρενέβη στη διεξαγωγή των ελέγχων, ούτε επεδίωξε να αναμειχθεί με ελέγχους ή αποδεσμεύσεις συγκεκριμένων ΑΦΜ. Περαιτέρω, η εφαρμογή της «τεχνικής λύσης» με δεδομένη την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί μέχρι το 2019 αποτελούσε μονόδρομο, για την οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση. Και τούτο διότι δεν είχαν προχωρήσει τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης ή μια σειρά άλλων διοικητικών πράξεων που θα οδηγούσαν στην εφαρμογή οποιασδήποτε άλλης λύσης.
- Ομοίως και στην περίπτωση του κ. Αυγενάκη, προκύπτει, από το συνδυασμό των αποδεικτικών στοιχείων, ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί η ειδική υπόσταση του αδικήματος της συνέργειας ή/και της ηθικής αυτουργίας σε απιστία. Οι αβασίμως αποδιδόμενες σε αυτόν πράξεις, απορρέουν αποκλειστικά και μόνο από τηλεφωνικές επικοινωνίες τρίτων προσώπων και όχι κάποια δική του ενέργεια ή άλλο στοιχείο.
- Το γεγονός, δε, της παρότρυνσης εκ μέρους του Υπουργού προς τους αρμόδιους για ολοκλήρωση των ελέγχων, την αποδέσμευση και πληρωμή μόνο των ΑΦΜ που πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις, τη διατήρηση της δέσμευσης και ταυτόχρονα την αποστολή στη Δικαιοσύνη των ΑΦΜ που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις, δεν στοιχειοθετεί ποινικά ελέγξιμη πράξη, αλλά ενέργεια πλήρως προσανατολισμένη με το καθήκον άσκησης της διοικητικής εποπτείας».
Πολιτική δέσμευση
«Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας συνεχίζει με συνέπεια τις μεταρρυθμίσεις στον πρωτογενή τομέα, με στόχο οι ενισχύσεις να κατευθύνονται αποκλειστικά στους έντιμους και πραγματικούς δικαιούχους — γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλιείς και μελισσοκόμους — προστατεύοντας τόσο τους παραγωγούς όσο και το δημόσιο συμφέρον».
Πόρισμα ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ επιρρίπτει ευθύνες στην ΝΔ υποστηρίζοντας ότι μετέτρεψε τις εργασίες της εξεταστικής σε “οργανωμένη μεθόδευση” συγκάλυψης της υπόθεσης. Την ίδια στιγμή ωστόσο το πρισματικό κείμενο που συνέταξαν οι βουλευτές της Χαριλάου Τρικούπη αναφέρει ότι “από το σύνολο των πραγματικών περιστατικών που προέκυψαν τόσο από τη διαβιβασθείσα στη Βουλή ποινική δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όσο και από τα αποδεικτικά στοιχεία που τέθηκαν υπόψη της Εξεταστικής Επιτροπής, προκύπτουν σοβαρές και συγκλίνουσες ενδείξεις ότι κατά την περίοδο 2019–2024 συγκροτήθηκε και λειτούργησε οργανωμένος μηχανισμός παράνομης ιδιοποίησης κοινοτικών πόρων, οι οποίοι καταβάλλονται στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής προς τους Έλληνες γεωργούς και κτηνοτρόφους”.
Σύμφωνα με τους συντάκτες του κειμένου “Τα πραγματικά περιστατικά δεν συνιστούν απλή διοικητική δυσλειτουργία ούτε «διαχρονική παθογένεια». Συγκροτούν ένα συνεκτικό και επαναλαμβανόμενο μοτίβο ενεργειών και παραλείψεων: κατανομές και πληρωμές χωρίς πραγματική παραγωγική δραστηριότητα, αποδυνάμωση των ελέγχων, παρεμβάσεις για αποδεσμεύσεις και στοχοποίηση όσων επιχείρησαν να εφαρμόσουν τη νομιμότητα. Υπό το πρίσμα αυτό, τα ευρήματα της δικογραφίας και της αποδεικτικής διαδικασίας επιβάλλουν την αξιολόγηση του πλαισίου ευθυνών ιδίως ως προς πρόσωπα που είχαν θεσμική αρμοδιότητα εποπτείας και κατεύθυνσης του Οργανισμού”.
Παράλληλα επαναφέρουν την ανάγκη προανακριτικής έρευνας για ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες των πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης Μ. Βορίδη και Λ. Αυγενάκη.
Κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς
Κοινό κείμενο γνώμης προκειμένου να συμπεριληφθεί στο πόρισμα της εξεταστικής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ κατέθεσαν ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά σε μια κίνηση η οποία ανοίγει συζήτηση για κοινή πολιτική πορεία των δύο κομμάτων.
Όσον αφορά στο κείμενο , τα δύο κόμματα επιλέγουν μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση κάνοντας λόγο για «βαθιά πολιτική υπόθεση» αποδίδοντας σαφείς πολιτικές αλλά και ποινικές ευθύνες στους πρώην Υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη .
Σύμφωνα με το πόρισμα, τα στοιχεία που προέκυψαν περιγράφουν μια συστηματική πρακτική τεχνητής δημιουργίας «επιλεξιμότητας», παράκαμψης ελεγκτικών μηχανισμών και διανομής κοινοτικών ενισχύσεων σε εικονικούς ή μη δικαιούχους αποδέκτες.
Η ζημία, όπως εκτιμάται, ενδέχεται να ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, πλήττοντας τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και τους πραγματικούς αγρότες που στερήθηκαν πόρους.
Το κοινό πόρισμα επισημαίνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες αστοχίες, αλλά για πρακτική με «διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή». Δημόσια γη φέρεται να αξιοποιήθηκε ως μηχανισμός κατανομής ενισχύσεων, ενώ – κατά την αντιπολίτευση – οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποδυναμώθηκαν και οι προειδοποιήσεις δεν οδήγησαν σε ουσιαστική θεσμική θωράκιση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη . Μολονότι στα συμπεράσματα του κειμένου τονίζεται ότι διερεύνηση των ποινικών ευθυνών δεν αποτελεί αντικείμενο του πορίσματος στο ίδιο κείμενο οι βουλευτές των δύο κομμάτων δείχνουν πως έχουν κάνει ποινική αξιολόγηση των στοιχείων καταλήγοντας μάλιστα σε πρόταση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής κατά Βορίδη – Αυγενάκη
Για τον Μάκη Βορίδη επισημαίνεται ότι κατά τη θητεία του (Ιούλιος 2019 – Ιανουάριος 2021) δεν διασφαλίστηκε ουσιαστική εποπτεία, ούτε επιβλήθηκαν αποτελεσματικοί έλεγχοι που θα ανέκοπταν τη δημιουργία τεχνητών προϋποθέσεων λήψης ενισχύσεων.
Αντίστοιχα, για τον Λευτέρη Αυγενάκη (Ιούνιος 2023 – Ιούνιος 2024) αναφέρεται ότι δεν προχώρησε σε εξυγίανση του πλαισίου, ενώ καταγράφονται – σύμφωνα με το πόρισμα – πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, παρά την εκκρεμότητα ελέγχων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η Νέα Αριστερά επιμένουν στη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης σε βάρος των δύο πρώην υπουργών, βάσει του άρθρου 86 του Συντάγματος και του νόμου περί ευθύνης υπουργών, για:
- Συνέργεια σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε., με ζημία άνω των 120.000 ευρώ.
- Ηθική αυτουργία σε κακουργηματική απιστία κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε.
- Οποιοδήποτε άλλο αδίκημα προκύψει κατά την προκαταρκτική εξέταση.
Το κοινό πόρισμα επεκτείνει την κριτική του στο μοντέλο διακυβέρνησης του «επιτελικού κράτους», το οποίο έχει ταυτιστεί πολιτικά με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Κατά την επιχειρηματολογία των δύο κομμάτων, η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και ο κεντρικός συντονισμός από το πρωθυπουργικό γραφείο συνεπάγονται και συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Θέτουν, μάλιστα, δύο εναλλακτικά ενδεχόμενα:
Είτε υπήρχε γνώση των αδυναμιών και των κινδύνων δημοσιονομικών διορθώσεων χωρίς παρέμβαση.
Είτε δεν υπήρχε γνώση, γεγονός που – όπως σημειώνουν – αποδομεί το αφήγημα της απόλυτης κεντρικής εποπτείας.
«Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται, συγκεντρώνεται και η λογοδοσία», τονίζεται χαρακτηριστικά.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η Νέα Αριστερά υπογραμμίζουν ότι στάθηκαν «με συνέπεια και τεκμηρίωση» καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής, αναδεικνύοντας – όπως υποστηρίζουν – τα κρίσιμα στοιχεία της δικογραφίας και τις πολιτικές ευθύνες.
Ξεκαθαρίζουν, τέλος, ότι η κατάθεση του πορίσματος δεν αποτελεί το τέλος της υπόθεσης. Δηλώνουν πως θα συνεχίσουν να αναδεικνύουν όλες τις διαστάσεις του ζητήματος – πολιτικές, θεσμικές και ενδεχομένως ποινικές – επιμένοντας στη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την προστασία του δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος.
«Η Δημοκρατία δεν συμβιβάζεται με σκιές», σημειώνουν, τονίζοντας ότι η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις και όχι σιωπή.
