Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Η υπόθεση θυμίζει περισσότερο ιστορία διοικητικής τρέλας παρά σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος: το Δημόσιο να διεκδικεί σπίτια, πολυκατοικίες και ολόκληρους οικισμούς δεκαετίες μετά την ανέγερσή τους, επικαλούμενο ακόμη και οθωμανικά φιρμάνια. Αυτό το κεφάλαιο επιχειρεί να κλείσει η κυβέρνηση, βάζοντας φρένο στις αγωγές και τις αμφισβητήσεις κυριότητας για περιουσίες πολιτών με παλιούς, μεταγεγραμμένους τίτλους, αποκαθιστώντας –έστω καθυστερημένα– την ασφάλεια δικαίου για χιλιάδες ιδιοκτήτες που βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ίδιο το κράτος.
Παρουσιάζοντας τη ρύθμιση, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης περιέγραψε χαρακτηριστικά παραδείγματα που δείχνουν πώς δημιουργήθηκε αυτό το αδιέξοδο. Το 2020, ως υπουργός Περιβάλλοντος, το Δημόσιο διεκδικούσε ολόκληρες περιοχές της Θεσσαλονίκης, παρότι επρόκειτο για οικισμούς χτισμένους και κατοικημένους πολλές δεκαετίες πριν.
Αντίστοιχα, όταν βρέθηκε στο υπουργείο Οικονομικών, το κράτος είχε στραφεί δικαστικά κατά πολυκατοικιών στο κέντρο της Καρδίτσας, στις οποίες ζούσαν επί γενιές πολίτες, με τις υποθέσεις να χρονίζουν και να προκαλούν κοινωνική αναστάτωση.
Οι τρεις παρεμβάσεις
Με βάση αυτά τα παραδείγματα, η κυβέρνηση προχωρά σε τρεις σαφείς παρεμβάσεις.
Πρώτον, το Δημόσιο δεν θα προβάλλει πλέον δικαιώματα κυριότητας ούτε θα κινεί δικαστικές διαδικασίες όταν υπάρχει μεταγεγραμμένος τίτλος ιδιοκτησίας έως το 1975, δηλαδή πριν από 50 χρόνια και πριν από το ισχύον Σύνταγμα. Δεν πρόκειται για περιπτώσεις απλής νομής ή χρησικτησίας, αλλά για ακίνητα με κανονικούς τίτλους, καταχωρισμένους στα βιβλία μεταγραφών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το κράτος δεν μπορεί να εμφανίζεται εκ των υστέρων και να αμφισβητεί περιουσίες επικαλούμενο δικαιώματα άλλων εποχών.
Δεύτερον, κλείνει οριστικά το θέμα των προσφυγικών εγκαταστάσεων που έγιναν με υπόδειξη της ίδιας της πολιτείας, κυρίως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Άνθρωποι που ξεριζώθηκαν και εγκαταστάθηκαν με κρατική μέριμνα δεν μπορεί, δεκαετίες αργότερα, να αντιμετωπίζονται από το ελληνικό Δημόσιο ως «πρόσφυγες για δεύτερη φορά», με αγωγές και διεκδικήσεις σε βάρος των περιουσιών τους.
Τρίτον, ρυθμίζονται οι περιπτώσεις πολιτών που διαθέτουν παραχωρητήρια ή άλλους τίτλους που έχει εκδώσει η ίδια η διοίκηση. Το κράτος δεν μπορεί να αναιρεί τις ίδιες του τις πράξεις μετά από δεκαετίες και να προσφεύγει στα δικαστήρια εναντίον πολιτών που εμπιστεύθηκαν τη δημόσια διοίκηση.
Για τις τρεις αυτές κατηγορίες προβλέπεται η κατάργηση των εκκρεμών δικών αμφισβήτησης κυριότητας, όχι οριζόντια και άκριτα, αλλά στοχευμένα. Ξεκαθαρίζεται παράλληλα ότι από τη ρύθμιση εξαιρούνται ρητά τα κοινόχρηστα ακίνητα, όπως αιγιαλοί και αρχαιολογικοί χώροι, ενώ δεν επηρεάζεται σε καμία περίπτωση η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο θεσπίζεται και πάγιος κανόνας ώστε το Δημόσιο να μην ασκεί ένδικα μέσα σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία, όπως υποθέσεις χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης σε περιπτώσεις θανάτου ή βαριάς αναπηρίας, φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα σε δημόσιες υποδομές, μέσα μαζικής μεταφοράς, τρομοκρατικές επιθέσεις, ατυχήματα εν ώρα υπηρεσίας σε Σώματα Ασφαλείας και Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και ιατρικές πράξεις ή παραλείψεις σε δημόσια νοσοκομεία. Διευκρινίζεται ότι η ρύθμιση αυτή δεν αφορά υλικές ζημιές.
Πηγή: Πρώτο Θέμα