Στο κλαμπ των ισχυρών της Ευρωζώνης τα ελληνικά ομόλογα

Στο «κλαμπ» των ισχυρών της Ευρωζώνης συγκαταλέγει τα Ελληνικά κρατικά ομόλογα ο ESM (Εuropean Stability Mechanism), ο μεγαλύτερος δανειστής της χώρας.

Όπως αναφέρει σε έκθεση του που δημοσιεύεται σήμερα στο blog του, κατά τη διάρκεια της κρίσης οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων ξεπέρασαν αυτές των ευρωπαϊκών ομολόγων, καθώς οι αγορές κρατικών ομολόγων κατακερματίστηκαν.

Τα τελευταία χρόνια όμως, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν συγκλίνει με αυτές πολλών ομολόγων άλλων χωρών, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ελληνικά και τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα με υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση θεωρούνται και πάλι ως υποκατάστατα, σηματοδοτώντας μια ανανεωμένη ενοποίηση των αγορών ομολόγων.

Από την άλλη πλευρά αυτή η επανένταξη των ελληνικών ομολόγων εκθέτει την Ελλάδα σε διάφορες επιδράσεις από το εξωτερικό. Για παράδειγμα, η δημοσιονομική επέκταση της Γερμανίας που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025 αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά και σε παρόμοιο βαθμό στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των εξελισσόμενων κινδύνων για τις συνθήκες χρηματοδότησης των κρατικών ομολόγων.

Τα οφέλη της επανένταξης του ελληνικού δημόσιου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι σαφής, σύμφωνα με τον ESM. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια. Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η επανένταξη εκθέτει την Ελλάδα σε νέους κινδύνους. Η δυναμική του χρέους στις χώρες του πυρήνα της ευρωζώνης επηρεάζει πλέον τις ελληνικές αποδόσεις όσο και εκείνες των ίδιων των χωρών έκδοσης.

Επιπλέον, παρόλο που τα περιθώρια των κρατικών ομολόγων έχουν μειωθεί σημαντικά, ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει και πάλι τους επενδυτές να διαφοροποιήσουν περισσότερο μεταξύ των κρατικών εκδοτών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.

Για παράδειγμα, όπως αναφέρει στην έκθεση του ο ESM, οι ανακοινώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 σχετικά με τους δασμούς προκάλεσαν μια σημαντική, αν και βραχύβια, αύξηση των περιθωρίων κινδύνου (spreads) των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. Το επεισόδιο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της επαγρύπνησης.

Η συμπίεση του spread δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν και πάλι τα ελληνικά και άλλα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής ικανότητας ως στενά υποκατάστατα. Αυτό υποδηλώνει, με τη σειρά του, ότι οι αγορές ομολόγων είναι και πάλι πιο ενοποιημένες μετά από χρόνια κατακερματισμού.

Η επανένταξη των ελληνικών και ευρωπαϊκών αγορών χρέους φέρνει αυξημένες δευτερογενείς επιπτώσεις.

Οι ενοποιημένες αγορές κρατικών ομολόγων χαρακτηρίζονται όχι μόνο από στενά spreads, αλλά και από ισχυρές δευτερογενείς επιδράσεις μεταξύ των χωρών. Η ενοποίηση της αγοράς σημαίνει ότι οι επενδυτές θεωρούν τα ομόλογα που εκδίδονται από διαφορετικά κράτη ως στενά υποκατάστατα και, ως εκ τούτου, είναι διατεθειμένοι να αναδιανείμουν τα χαρτοφυλάκιά τους μεταξύ τους. Ως αποτέλεσμα, η αύξηση της απόδοσης ενός ομολόγου αποσπά τη ζήτηση από άλλα ομόλογα, ασκώντας επίσης ανοδική πίεση στις αποδόσεις τους. Αυτές οι δευτερογενείς επιδράσεις αποτελούν την πιο συγκεκριμένη απόδειξη της ενοποίησης της αγοράς.

Όμως όπως προειδοποιεί ο ESM παρόλο που το περιθώριο των Ελληνικών ομολόγων έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, είναι απαραίτητο να διατηρηθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές και να μειωθεί περαιτέρω ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ, παρακολουθώντας παράλληλα στενά την εξέλιξη του κινδύνου.