Η ωρίμανση των δικαιωμάτων των baby boomers και το ευνοϊκό καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους εκτοξεύουν τις αιτήσεις – Αντοχές αλλά και πιέσεις για τον ΕΦΚΑ
Ρεκόρ όλων των προηγούμενων ετών κατέγραψε το 2025 ο αριθμός των αιτήσεων συνταξιοδότησης, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη μαζική έξοδο ασφαλισμένων από την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ για το σύνολο του έτους, οι αιτήσεις ανήλθαν σε 225.800, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό του 2021 με 212.151 αιτήσεις. Ακολούθησαν τα έτη 2022 με 211.135 αιτήσεις και 2023 με 190.368.
Ο μήνας με τις περισσότερες αιτήσεις ήταν ο Σεπτέμβριος, οπότε καταγράφηκαν 20.552 αιτήσεις, κυρίως λόγω της εξόδου των εκπαιδευτικών. Στη δεύτερη και τρίτη θέση βρέθηκαν ο Ιούλιος και ο Ιανουάριος, μήνες που προτιμούν οι μισθωτοί, καθώς θεμελιώνουν δικαίωμα και σε μέρος του δώρου Χριστουγέννων της επόμενης χρονιάς.
Η εικόνα των μαζικών συνταξιοδοτήσεων δεν είναι πρωτοφανής. Αντίστοιχα κύματα είχαν σημειωθεί το 2010, με την επιβολή αυξήσεων στα όρια ηλικίας μέσω του πρώτου μνημονίου, αλλά και την περίοδο 1998-2006, όταν υλοποιήθηκαν οι μεγάλες εθελούσιες έξοδοι σε ΟΤΕ, ΔΕΗ και τράπεζες.
Οι βασικοί λόγοι της νέας έξαρσης
Η φετινή αύξηση αποδίδεται κυρίως στην ωρίμανση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων της γενιάς των baby boomers, που στην Ελλάδα αφορά όσους γεννήθηκαν κυρίως την περίοδο 1960-1965. Πρόκειται για μια γενιά με υψηλά ποσοστά γεννήσεων – περίπου 170.000 ετησίως – σε αντίθεση με τη σημερινή πραγματικότητα, όπου οι γεννήσεις δεν ξεπερνούν τις 90.000 τον χρόνο.
Καθοριστικό ρόλο παίζει επίσης η ανησυχία για ενδεχόμενη αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027, με βάση τις προβλέψεις της Αναλογιστικής Αρχής για το προσδόκιμο ζωής, το οποίο σήμερα ανέρχεται στα 81,5 έτη. Αν και η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, έχει διαβεβαιώσει ότι «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για αλλαγή στα ηλικιακά όρια», πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να αποχωρήσουν προληπτικά.
Σημαντικός παράγοντας είναι και η βελτίωση των επιδόσεων του ΕΦΚΑ στην έκδοση συντάξεων. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση «ΑΤΛΑΣ», οι εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις ανέρχονται σε 15.462, ενώ οι μη ληξιπρόθεσμες σε περίπου 30.000. Την καλύτερη επίδοση εμφανίζουν οι υπηρεσίες του πρώην ΙΚΑ, ενώ χαμηλότεροι παραμένουν οι ρυθμοί σε ταμεία ΔΕΚΟ, τραπεζών και στο Δημόσιο.
Τον Οκτώβριο, οι υπηρεσίες του Φορέα ολοκλήρωσαν 23.400 αιτήσεις, δείχνοντας ότι προς το παρόν ανταποκρίνονται στον αυξημένο όγκο. Ωστόσο, αν η ανοδική τάση συνεχιστεί, η πίεση στο σύστημα αναμένεται να ενταθεί.
Εργασία και σύνταξη χωρίς πέναλτι
Καταλυτικό ρόλο στη μαζική έξοδο παίζει το νέο καθεστώς που επιτρέπει τη συνταξιοδότηση χωρίς διακοπή της εργασίας, με καταβολή ολόκληρης της σύνταξης. Ειδικά στους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες, 4 στους 5 συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση, ενισχύοντας τα έσοδα του ΕΦΚΑ μέσω εισφορών και του πόρου 10%. Την ίδια στιγμή, όμως, αυξάνονται και οι δαπάνες, καθώς έχει καταργηθεί το πέναλτι του 30% στη σύνταξη.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη ροή αιτήσεων θα συνεχιστεί έως το 2027, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η αποχώρηση της γενιάς των baby boomers, με περισσότερες από 800.000 εξόδους από την αγορά εργασίας την περίοδο 2023-2027.
