Εφημερεύοντα
Κίνηση
Καιρός
Από την 1η Απριλίου 2026 αλλάζει οριστικά η “κουλτούρα” πληρωμής των ενοικίων στην Ελλάδα: η πληρωμή εκτός τραπεζικού συστήματος παύει να αναγνωρίζεται φορολογικά και όλες οι μισθώσεις, τόσο κατοικιών όσο και επαγγελματικών χώρων, θα πρέπει να συνοδεύονται από “ρήτρα τραπεζικής πληρωμής” και πραγματική καταβολή μέσω τραπεζικού λογαριασμού. Η αλλαγή θεσπίζεται με το άρθρο 210 του νόμου 5222/2025 (“Πληρωμή μισθωμάτων μέσω τραπεζικού λογαριασμού”) και επεκτείνει υποχρεωτικά την ηλεκτρονική πληρωμή και στα ενοίκια κατοικιών, όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσε η πληρωμή σε μετρητά.
Ο στόχος της ρύθμισης είναι διττός: από τη μία, η πλήρης ιχνηλάτηση των εισοδημάτων από μισθώματα μέσω του τραπεζικού συστήματος και, από την άλλη, η μείωση των μαύρων ενοικίων και της φοροδιαφυγής. Η αποκλειστική χρήση τραπεζικού λογαριασμού επιτρέπει στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων να διασταυρώνει αυτόματα τα δηλωμένα μισθώματα με τις τραπεζικές κινήσεις, περιορίζοντας το περιθώριο για αδήλωτα ποσά και “συμφωνίες κάτω από το τραπέζι”.
Οδηγίες ΠΟΜΙΔΑ
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων δίνει αναλυτικές οδηγίες, επισημαίνοντας ότι ο όρος περί του τόπου, τρόπου και χρόνου καταβολής του μισθώματος πρέπει να διαμορφωθεί πλέον ως εξής: “Η καταβολή του μισθώματος θα γίνεται αποκλειστικά με κατάθεση ή μεταφορά στον τραπεζικό λογαριασμό του εκμισθωτή με ΙΒΑΝ …… της Τράπεζας …… (ή που έχει γνωστοποιηθεί στον μισθωτή) εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μισθωτικού μήνα, με τυχόν έξοδα διαβίβασης να βαρύνουν τον μισθωτή, και θα αποδεικνύεται αποκλειστικά με την τραπεζική απόδειξη κατάθεσης ή μεταφοράς, εφόσον έχει εκτελεστεί. Τυχόν άρνηση του μισθωτή για έγκαιρη τραπεζική καταβολή του μισθώματος λογίζεται ως μη καταβολή του και δίνει στον εκμισθωτή το δικαίωμα να ζητήσει για τον λόγο αυτόν την απόδοση του μισθίου με κάθε νόμιμο τρόπο”.
Η προσθήκη αυτή είναι απολύτως αναγκαία, γιατί ο εκμισθωτής δεν έχει άλλον τρόπο να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με τη νέα διαδικασία τυχόν ενοικιαστή του που εμμένει, για δικούς του λόγους, να μην του καταβάλλει τα ενοίκια στην τράπεζα, όπως ορίζει πλέον ο νόμος. Κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι ο λογαριασμός πρέπει να είναι στο όνομα του ιδιοκτήτη και να έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ μέσω ειδικής ηλεκτρονικής διαδικασίας που θα ενεργοποιηθεί το επόμενο διάστημα. Δεν επιτρέπεται πλέον η πληρωμή σε λογαριασμό τρίτου (πληρεξούσιου, συγγενή, δικηγόρου ή εταιρείας διαχείρισης), καθώς σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί επαρκώς ότι το ποσό όντως κατευθύνεται στον εκμισθωτή. Αν χρησιμοποιείται κοινός λογαριασμός, συνιστάται το όνομα του ιδιοκτήτη να εμφανίζεται πρώτο στους συνδικαιούχους, για να διευκολύνονται.
Σε μισθώσεις με περισσότερους συνεκμισθωτές, καθένας καλείται να δηλώνει το δικό του IBAN, όπου θα πιστώνεται το μέρος του μισθώματος που του αναλογεί. Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτησίες με ποσοστά εξ αδιαιρέτου θα πρέπει, εκτός από τη φορολογική δήλωση, να “τακτοποιήσουν” και το πρακτικό κομμάτι της είσπραξης, ώστε κάθε μερίδιο να εισρέει στον σωστό λογαριασμό. Οι ιδιοκτήτες, επιπλέον, ενθαρρύνονται να εξασφαλίζουν ότι μέχρι την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους έχουν κατατεθεί όλα τα μισθώματα του ημερολογιακού έτους, καθώς η ΑΑΔΕ θα διασταυρώνει αν υπάρχουν 12 τραπεζικές πληρωμές ανά μίσθωση.
Απώλεια επιδόματος ενοικίου
Η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τραπεζών συνοδεύεται με κυρώσεις για όσους αδιαφορήσουν και συνεχίσουν τις συναλλαγές με μετρητά. Οι φορολογούμενοι (ενοικιαστές και ιδιοκτήτες) θα χάνουν τις οικονομικές ενισχύσεις και τις εκπτώσεις που προβλέπονται. Η ηλεκτρονική πληρωμή θα αποτελεί προϋπόθεση για κάθε οικονομική ενίσχυση ή έκπτωση, τόσο για ενοικιαστές όσο και για ιδιοκτήτες. Οι ενοικιαστές που επιμένουν σε πληρωμή “στο χέρι” ή δεν καταθέτουν το μίσθωμα μέσω τράπεζας, παρότι πληρούν τα κριτήρια, αποκλείονται από το στεγαστικό επίδομα και από το νέο ετήσιο βοήθημα ενός ενοικίου έως 800 ευρώ (με προσαύξηση 50 ευρώ ανά προστατευόμενο τέκνο), το οποίο καταβάλλεται σε όσους δηλώνουν κανονικά τα ενοίκιά τους.
Τι χάνουν οι ιδιοκτήτες
Αντίστοιχα, οι φορολογούμενοι που νοικιάζουν ακίνητα και λαμβάνουν μισθώματα “στο χέρι” θα χάσουν την έκπτωση 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ενοίκια, η οποία υπολογίζεται αυτόματα χωρίς την προσκόμιση δικαιολογητικών.
Για τις επιχειρήσεις το μέτρο δεν είναι νέο, αλλά η εφαρμογή του ενισχύεται. Από το 2026 όσες καταβάλλουν επαγγελματικό ενοίκιο χωρίς τραπεζική πληρωμή δεν θα μπορούν να το εμφανίζουν να εκπίπτει ως δαπάνη από τα ακαθάριστα έσοδά τους.
Για παράδειγμα, επιχείρηση που πληρώνει 700 ευρώ ενοίκιο μηνιαίως, αν δεν το κάνει μέσω τράπεζας, χάνει 8.400 ευρώ εκπιπτόμενων εξόδων από τα ακαθάριστα έσοδά της και αυτομάτως αυξάνει τη φορολογική της επιβάρυνση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στο ζήτημα του ακατάσχετου. Το όριο των 1.250 ευρώ που ισχύει για μισθούς και συντάξεις δεν καλύπτει τα ποσά από μισθώματα, τα οποία παραμένουν τυπικά κατασχέσιμα σε περίπτωση οφειλών προς το Δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι, πρακτικά, τα ενοίκια που εισπράττει ο ιδιοκτήτης μέσω τράπεζας μπορούν να δεσμευθούν από την ΑΑΔΕ πριν προλάβει να τα αναλάβει, εάν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Παρά τις ενστάσεις και τις πρακτικές δυσκολίες, η κατεύθυνση είναι σαφής: από το 2026 και μετά η αγορά μισθώσεων περνάει οριστικά στην πλήρη ψηφιοποίηση. Όσοι ιδιοκτήτες και ενοικιαστές κινηθούν εγκαίρως –επικαιροποιώντας μισθωτήρια, δηλώνοντας IBAN στην ΑΑΔΕ, ρυθμίζοντας πάγιες εντολές πληρωμής και τηρώντας με συνέπεια τις τραπεζικές καταθέσεις– θα διασφαλίσουν όχι μόνο τα δικαιώματα και τις φορολογικές ελαφρύνσεις τους, αλλά και μια πιο καθαρή, διαφανή και λιγότερο συγκρουσιακή σχέση μίσθωσης για τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: capital.gr