Στις Βρυξέλλες μεταβαίνει σήμερα το μεσημέρι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει το βράδυ στις εκδηλώσεις για τα 50 χρόνια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Ωστόσο, πέρα από τον επετειακό χαρακτήρα της συνάντησης, θεωρείται βέβαιο ότι οι διεργασίες στο παρασκήνιο θα είναι έντονες, ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής της Πέμπτης.
Η συγκυρία καθιστά τη συνάντηση ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι πιθανές επιπτώσεις της στις ευρωπαϊκές οικονομίες κυριαρχούν στην ατζέντα. Ειδικότερα, το ενδεχόμενο διαταραχών στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία, με αιχμή το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, προκαλεί έντονη ανησυχία, με αποτέλεσμα να εκτιμάται ότι οι εργασίες της Συνόδου θα παραταθούν έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής.
Κεντρικός προβληματισμός για την ελληνική πλευρά αποτελεί η διαπίστωση ότι δεν συμμερίζονται όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης την ίδια αίσθηση επείγοντος ως προς τη λήψη μέτρων. Από την Αθήνα εκπέμπεται σταθερά το μήνυμα ότι δεν πρέπει να επαναληφθούν οι καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, όταν οι ευρωπαϊκές αποφάσεις ελήφθησαν με σημαντική υστέρηση.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπίες, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως μονομερείς πρωτοβουλίες. Στόχος είναι να μην διαταραχθεί το θετικό μήνυμα προς τις αγορές για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, ιδίως σε μια περίοδο όπου καταγράφονται ήδη ενδείξεις πίεσης στα ελληνικά ομόλογα.
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει επιτακτικά την ανάγκη για έναν κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό, ο οποίος θα περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα μέτρα. Ζητούμενο για την Αθήνα είναι η ύπαρξη σαφών κατευθύνσεων σχετικά με τα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε τα κράτη-μέλη να είναι προετοιμασμένα για πιθανές παρεμβάσεις.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται εργαλεία όπως οι οροφές δαπανών, οι κρατικές ενισχύσεις και πιθανές φορολογικές παρεμβάσεις, τα οποία συνθέτουν ένα ευρύ πλαίσιο επιλογών για τις κυβερνήσεις. Ωστόσο, η επίτευξη συμφωνίας μόνο εύκολη δεν θεωρείται, καθώς ήδη καταγράφονται εντάσεις μεταξύ των κρατών-μελών, όπως φάνηκε και στη πρόσφατη Σύνοδο των υπουργών Ενέργειας.
Σε εθνικό επίπεδο, η κυβέρνηση εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς την υιοθέτηση οριζόντιων μέτρων στήριξης, όπως τα γνωστά «pass», δίνοντας έμφαση σε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα όπως το αυξημένο κόστος των λιπασμάτων και των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων ενόψει Πάσχα, τα οποία ενδέχεται να απαιτήσουν άμεσες λύσεις.
Παράλληλα, εξετάζονται και εναλλακτικές προτάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως η ενίσχυση της τηλεργασίας και η επιδότηση μετακινήσεων με μέσα μαζικής μεταφοράς, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά.
Στη Σύνοδο αναμένεται να συμμετάσχει και ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος έχει ήδη επισημάνει ότι τα πιθανά μέτρα θα βασιστούν στην εμπειρία και τα εργαλεία της περιόδου του 2022. Βασικός στόχος παραμένει η προστασία της αγοραστικής δύναμης των πολιτών, σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Η επόμενη ημέρα της Συνόδου αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν ενδέχεται να καθορίσουν τη στάση της Ευρώπης απέναντι σε μια νέα εν εξελίξει κρίση.
