Η Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπη με μια έντονη και πολυδιάστατη στεγαστική κρίση, η οποία την κατατάσσει στις πιο επιβαρυμένες χώρες της Ε.Ε. Η ιδιοκατοίκηση μειώνεται σταθερά, ενώ το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί δυσανάλογα σε σχέση με τα εισοδήματα, ιδιαίτερα για νέους και οικογένειες.
Σήμερα, μεγάλο ποσοστό των πολιτών δαπανά δυσανάλογο μέρος του εισοδήματός του για ενοίκιο, δάνεια και λογαριασμούς, ενώ η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία παραμένει περιορισμένη. Η απουσία ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής, η έμφαση στον τραπεζικό δανεισμό και η χαμηλή αξιοποίηση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών έχουν επιδεινώσει την κατάσταση.
Βασικοί άξονες προτεινόμενης πολιτικής
Η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο παρεμβάσεων που περιλαμβάνει:
- Ενίσχυση πρόσβασης στην πρώτη κατοικία
Διεύρυνση προγραμμάτων όπως το «Σπίτι Μου», με χαμηλότερα εμπόδια εισόδου, κρατικές εγγυήσεις για ίδια συμμετοχή και δυνατότητα αξιοποίησης ιδιόκτητων οικοπέδων ή ημιτελών κατοικιών. - Στήριξη μέσω εγγυοδοσίας
Κρατικές εγγυήσεις για στεγαστικά δάνεια νέων και οικογενειών, ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση σε χρηματοδότηση χωρίς υψηλές αποταμιεύσεις. - Αξιοποίηση κενών ακινήτων
Διασταυρώσεις στοιχείων για τον εντοπισμό «κλειστών» κατοικιών και κίνητρα ώστε να επιστρέψουν στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. - Ανακαινίσεις και κοινωνική κατοικία
Στοχευμένα προγράμματα ανακαίνισης ανενεργών ακινήτων με υποχρέωση διάθεσης σε προσιτά ενοίκια, καθώς και αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας μέσω συνεργασίας με ιδιώτες. - Φορολογικά κίνητρα και αντικίνητρα
Ενίσχυση της διαφάνειας στα ενοίκια, φορολογικά κίνητρα για δηλωμένες μισθώσεις και επιβάρυνση των αδικαιολόγητα κενών κατοικιών σε περιοχές υψηλής πίεσης. - Ρυθμίσεις αγοράς μίσθωσης
Κίνητρα για σταθερές μισθώσεις, περιορισμό απότομων αυξήσεων και φοροελαφρύνσεις σε συνεπείς ιδιοκτήτες και ενοικιαστές. - Νέα εργαλεία στεγαστικής πολιτικής
Παρατηρητήριο τιμών, μητρώο κενών κατοικιών, στεγαστική κάρτα νέων, προγράμματα για εργαζόμενους σε κρίσιμες περιοχές και αξιοποίηση δικαιωμάτων δόμησης σε υπάρχον αστικό ιστό. - Σύνδεση στέγασης με ανάπτυξη
Αξιοποίηση επενδύσεων, δημόσιας γης και εσόδων από τη βραχυχρόνια μίσθωση για τη δημιουργία φοιτητικής και οικογενειακής κατοικίας.
Η στέγαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά ή μόνο μέσω της αγοράς. Απαιτείται μια εθνική στρατηγική που συνδυάζει κοινωνική πολιτική, επενδύσεις και ρυθμιστικά εργαλεία, με στόχο την αύξηση της προσφοράς και τη μείωση του κόστους κατοικίας.
Η κατοικία πρέπει να επανέλθει ως βασικό κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως προϊόν υπερτιμημένης αγοράς.
Πηγή: insider.gr
