Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε μία από τις πιο προχωρημένες χώρες της ΕΕ στον τομέα της ψηφιοποίησης των φορολογικών υπηρεσιών. Η πρόοδος αυτή δεν έγινε απότομα, αλλά εξελίχθηκε σταδιακά από το 2010 και επιταχύνθηκε ιδιαίτερα μετά το 2018, στο πλαίσιο ευρύτερων μεταρρυθμίσεων του δημόσιου τομέα και της προσπάθειας δημοσιονομικής σταθεροποίησης.
Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2020, η πλειονότητα των συναλλαγών με την εφορία και τις τελωνειακές αρχές μπορούσε να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής, οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών.
Η ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων σχεδόν καθολικοποιήθηκε, φτάνοντας το 100% στον ΦΠΑ το 2022 και σχεδόν το ίδιο επίπεδο στις δηλώσεις επιχειρήσεων ήδη από το 2021. Συνολικά, την περίοδο 2018–2023, η Ελλάδα παρουσίασε υψηλότερα ποσοστά ψηφιακής φορολογικής συμμόρφωσης σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα στις δηλώσεις φυσικών προσώπων.
Παράλληλα, σημειώθηκε θεαματική αύξηση και στις ηλεκτρονικές πληρωμές φόρων, οι οποίες σχεδόν καθολικοποιήθηκαν μέχρι το 2023, αγγίζοντας το 99% από περίπου 87% το 2018.
Η βελτίωση της συμμόρφωσης είχε άμεσο αντίκτυπο στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Ενδεικτικά, το λεγόμενο “κενό ΦΠΑ” μειώθηκε σημαντικά μέσα σε λίγο πάνω από μία δεκαετία, από περίπου 30% το 2011 σε περίπου 9% το 2024, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις διοικητικές και ψηφιακές μεταρρυθμίσεις.
Κομβικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση είχε η δημιουργία και λειτουργία της ΑΑΔΕ ως ανεξάρτητης αρχής, καθώς και η ανάπτυξη ενιαίων ψηφιακών πλατφορμών όπως το myAADE, που αντικατέστησε το myTAXISnet και συγκέντρωσε όλες τις βασικές φορολογικές υπηρεσίες σε ένα περιβάλλον. Επίσης, η υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος myDATA για τις επιχειρήσεις και η σταδιακή αυτοματοποίηση των δηλώσεων, μέσω προσυμπλήρωσης στοιχείων ΦΠΑ και εισοδήματος, ενίσχυσαν τη διαφάνεια και περιόρισαν τα περιθώρια απόκλισης.
Σημαντική θεωρείται και η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, που από το 2024 συνέβαλε στην καταγραφή συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας περαιτέρω τον έλεγχο.
Συνολικά, οι μεταρρυθμίσεις αυτές δημιούργησαν έναν κύκλο αμοιβαίας ενίσχυσης: η καλύτερη οργάνωση της φορολογικής διοίκησης επέτρεψε την ψηφιοποίηση, ενώ η ψηφιοποίηση με τη σειρά της βελτίωσε τη συμμόρφωση και αύξησε τα δημόσια έσοδα. Ως αποτέλεσμα, ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ αυξήθηκε από περίπου 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025, ενισχύοντας τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η πρόκληση για το μέλλον δεν είναι μόνο η διατήρηση αυτών των επιτευγμάτων, αλλά και η προσαρμογή τους στις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η ανάλυση δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο η διαχείριση της φορολογικής συμμόρφωσης και η εξυπηρέτηση των πολιτών.
Τέλος, υπογραμμίζεται ότι η ελληνική εμπειρία αποτελεί παράδειγμα για άλλες χώρες, δείχνοντας πως οι στοχευμένες μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση μπορούν να ενισχύσουν τα έσοδα, τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στο κράτος.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
