Η νέα κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή φέρνει εκ νέου στον προσκήνιο τον παράγοντα αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η περιοχή παραμένει κρίσιμος κόμβος παραγωγής και μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθιστώντας κάθε επιδείνωση της κατάστασης άμεσα συνδεδεμένη με τις τιμές και το κόστος για τον καταναλωτή.
Ο Γιάννης Αληγιζάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών και της ΕΛΙΝΟΙΛ, τονίζει ότι «ο αντίκτυπος είναι βέβαιος, αλλά το ερώτημα είναι η διάρκεια και το μέγεθος. Το Ιράν δεν είναι Συρία ούτε Βενεζουέλα· πρόκειται για κράτος με ισχυρούς μηχανισμούς και γεωπολιτικό βάρος».
Τα επεισόδια συνέβησαν Σάββατο, δίνοντας στην αγορά χρόνο για πρώτη εκτίμηση. Ωστόσο, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές μπορεί να παραμείνουν πάνω από 80 δολάρια το βαρέλι, χωρίς να αποκλείεται σενάριο ανόδου προς τα 100 δολάρια. Συγκεκριμένα: Σενάριο 1 – Πετρέλαιο στα 80 δολάρια: η βενζίνη στην Ελλάδα θα ανέλθει περίπου στα 1,78 €/λίτρο από τα 1,75 € που είναι σήμερα.
Σενάριο 2 – Πετρέλαιο στα 100 δολάρια: η βενζίνη μπορεί να φτάσει γύρω στο 1,79 € ή λίγο υψηλότερα, πάντοτε κάτω από τα 2 €/λίτρο.
Η διαφορά μεταξύ των σεναρίων είναι μικρή βραχυπρόθεσμα, αλλά η άνοδος των 2–3 λεπτών ανά λίτρο μπορεί να γίνει αισθητή τις επόμενες μέρες. Στην Ελλάδα, οι τιμές στην αντλία εμφανίζουν καθυστέρηση περίπου τεσσάρων ημερών, καθώς βασίζονται στον διεθνή δείκτη Platts, με περίπου 35% της τελικής τιμής να εξαρτάται από την διεθνή τιμή και το υπόλοιπο από φόρους και μεταφορικά κόστη.
Ήδη μεγάλο μέρος του ιρανικού πετρελαίου κατευθυνόταν προς την Κίνα λόγω κυρώσεων. Σε περίπτωση όξυνσης της κρίσης, η Κίνα θα αναζητήσει εναλλακτικές προμήθειες, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για φορτία LNG προς την Ευρώπη και ασκώντας πίεση στις τιμές.
Ο OPEC ανακοίνωσε πρόσφατα αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως, σε μια προσπάθεια να καθησυχαστούν οι αγορές. Ωστόσο, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμος παράγοντας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Διαταραχές στη διέλευση θα αυξήσουν το κόστος, με τις εναλλακτικές διαδρομές να είναι πιο δαπανηρές και χρονοβόρες.
Η κλιμάκωση Ιράν–Ισραήλ επαναφέρει το γεωπολιτικό ρίσκο στην ενεργειακή αγορά. Παρά την περιορισμένη έως τώρα επίδραση στις ευρωπαϊκές τιμές, η διάρκεια και η ένταση της κρίσης θα καθορίσουν εάν οι αυξήσεις θα φτάσουν στους λογαριασμούς ρεύματος. Οι προμηθευτές δεν ενσωματώνουν άμεσα «premium Μέσης Ανατολής» στη λιανική τιμή· απαιτείται σταθεροποίηση χονδρικών τιμών σε υψηλά επίπεδα.
Την ίδια στιγμή, η τιμή του φυσικού αερίου στο ευρωπαϊκό TTF παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τις κορυφές της ενεργειακής κρίσης του 2022, παρέχοντας κάποιο περιθώριο για την απορρόφηση βραχυπρόθεσμων κραδασμών.
Ο κίνδυνος εντοπίζεται στις κρίσιμες υποδομές και διαδρομές μεταφοράς ενέργειας, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και στον ανταγωνισμό μεταξύ ισχυρών παραγωγών, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Διαταραχές στις ροές LNG, αύξηση ασφαλίστρων μεταφοράς ή εκτίναξη των τιμών πετρελαίου θα επιβαρύνουν πρώτα τη χονδρική αγορά ηλεκτρισμού και, με καθυστέρηση, τα κυμαινόμενα τιμολόγια λιανικής.
Συμπερασματικά, οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν βραχυπρόθεσμα σοκ, αλλά εάν η ένταση επιμείνει, το ενεργειακό κόστος θα δεχθεί σημαντικές πιέσεις τις επόμενες εβδομάδες.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
