Με διπλάσιο βασικό ΕΝΦΙΑ θα επιβαρύνονται από το 2026 οι κατοικίες που ανήκουν σε τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και παραμένουν κενές, σύμφωνα με την απόφαση Α.1051/2026 του υπουργείου Οικονομικών.
Η ρύθμιση ενεργοποιεί για πρώτη φορά σχετική διάταξη του νόμου 5219/2025 και θα εφαρμοστεί για τα έτη 2026 έως και 2028, στο πλαίσιο των μέτρων στεγαστικής πολιτικής για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών προς μίσθωση.
Πώς λειτουργεί η προσαύξηση
Η επιβάρυνση είναι ευθεία: ο κύριος ΕΝΦΙΑ διπλασιάζεται. Εάν, για παράδειγμα, μια κατοικία έχει βασικό φόρο 1.000 ευρώ, η τελική οφειλή ανέρχεται σε 2.000 ευρώ. Δεν μεταβάλλονται οι αντικειμενικές αξίες ούτε οι συντελεστές υπολογισμού· προστίθεται προσαύξηση ίση με το 100% του βασικού φόρου.
Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά κατοικίες – διαμερίσματα και μονοκατοικίες – που εμφανίζονται στο έντυπο Ε9 με κωδικό 1 («Κατοικία ή Διαμέρισμα πλην μονοκατοικίας») και κωδικό 2 («Μονοκατοικία»). Εφαρμόζεται σε ακίνητα που ανήκουν σε πιστωτικά ιδρύματα, εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων από δάνεια, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και σε συνδεδεμένες με αυτές οντότητες, ημεδαπές ή αλλοδαπές με ΑΦΜ στην Ελλάδα.
Δεν αφορά ιδιώτες ιδιοκτήτες, ούτε επεκτείνεται σε επαγγελματικά ακίνητα, οικόπεδα ή άλλες κατηγορίες ακινήτων.
Κρίσιμος ο χρόνος μίσθωσης
Η προσαύξηση εξετάζεται κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ κάθε έτους, με βάση την περιουσιακή κατάσταση της 1ης Ιανουαρίου. Για να αποφευχθεί η επιβάρυνση, το ακίνητο πρέπει να έχει μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο προηγούμενο φορολογικό έτος, με ηλεκτρονικό μισθωτήριο καταχωρημένο στο Taxisnet.
Για τον ΕΝΦΙΑ του 2026, η προϋπόθεση αφορά μίσθωση τουλάχιστον έξι μηνών εντός του 2025. Εάν δεν πληρούνται οι όροι, η προσαύξηση ενσωματώνεται αυτόματα στην πράξη προσδιορισμού φόρου, χωρίς μεταβατική περίοδο χάριτος.
Πολυεπίπεδοι έλεγχοι από ΑΑΔΕ και ΤτΕ
Η διαδικασία ελέγχου θα είναι διασταυρωτική. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα ταυτοποιεί τα πιστωτικά ιδρύματα, τους αγοραστές και τους διαχειριστές πιστώσεων βάσει στοιχείων που θα χορηγούνται από την Τράπεζα της Ελλάδος, κατόπιν αιτήματος του Διοικητή.
Τα στοιχεία των συνδεδεμένων νομικών προσώπων θα αντλούνται από τις καταστάσεις οικονομικών στοιχείων επιχειρηματικής δραστηριότητας (ιδίως από τον κωδικό 037 του εντύπου Ε3 του προηγούμενου φορολογικού έτους), καθώς και από λοιπά δεδομένα των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ. Οι μισθώσεις θα διασταυρώνονται μέσω των ηλεκτρονικών δηλώσεων πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης.
Ειδικά για το 2026, τα στοιχεία ακινήτων που έχουν μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες εντός του 2025 μπορούν να διαβιβαστούν έως τις 2 Μαρτίου σε ηλεκτρονικό κρυπτογραφημένο αρχείο προς τη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ, με υποχρεωτική αναγραφή ΑΦΜ και ΑΤΑΚ.
Η προσαύξηση επιβάλλεται με την κεντρική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ. Σε κάθε δικαίωμα όπου εφαρμόζεται, θα τίθεται ειδική ένδειξη στη γραμμή του σχετικού ΑΤΑΚ και σχετική επισήμανση στην πράξη προσδιορισμού φόρου. Εάν μετά την πρώτη εκκαθάριση προκύψουν νέα στοιχεία, θα ακολουθεί νέα εκκαθάριση και έκδοση νέας πράξης.
Το αποτύπωμα στην αγορά
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, περίπου 600.000 κατοικίες ιδιωτών παραμένουν κενές, ενώ τράπεζες και servicers διαθέτουν χαρτοφυλάκιο περίπου 20.000 κατοικιών από πλειστηριασμούς. Παρά την πρόθεση αξιοποίησης, σημαντικό μέρος αυτών των ακινήτων φέρει νομικά βάρη ή πολεοδομικές εκκρεμότητες που καθυστερούν τη μεταβίβαση ή τη μίσθωσή τους.
Έχει προταθεί η δυνατότητα μεταβίβασης με βεβαίωση μηχανικού και υποχρέωση τακτοποίησης παρατυπιών εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, χωρίς όμως να έχει μέχρι στιγμής θεσμοθετηθεί οριστική λύση.
Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να ασκήσει πίεση στους θεσμικούς ιδιοκτήτες ώστε να διοχετεύσουν περισσότερα ακίνητα στην αγορά ενοικίασης, σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό ζήτημα παραμένει στην κορυφή της οικονομικής και κοινωνικής ατζέντας.
